Voor asielzoekers, statushouders en gevluchte Oekraïners moet werk al kort na hun komst centraal staan. Dat adviseert de Sociaal-Economische Raad (SER) aan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Gemeenten moeten volgens de raad een wettelijke taak krijgen om nieuwkomers naar passend werk te begeleiden.
Talentscan direct na aankomst
De SER wil dat arbeid vanaf het begin centraal staat. Met een talentscan kunnen de ambities en talenten van nieuwkomers meteen in kaart worden gebracht. De raad pleit daarnaast voor een voortvarende asielprocedure en tijdige zekerheid over huisvesting. De huidige onzekerheid houdt werkgevers en nieuwkomers tegen om te investeren.
Arbeidsparticipatie blijft achter
Van de statushouders heeft 57 procent acht jaar na het krijgen van een verblijfsstatus betaald werk, blijkt uit CBS-cijfers. Dat is fors lager dan de gemiddelde arbeidsparticipatie in Nederland van 73 procent. Veel nieuwkomers werken bovendien onder hun niveau van opleiding en ervaring, zegt de SER. De problemen komen volgens de raad mede door de manier waarop de asielopvang is georganiseerd, met veel wachten en vaak meerdere verhuizingen. Ook is inburgering nu moeilijk te combineren met werk, omdat taallessen vaak overdag plaatsvinden.
Wettelijke taak voor gemeenten
Asielzoekers die willen werken, moeten nu zelf werk zoeken. Het COA geeft advies, maar bemiddelt niet. De SER wil dat gemeenten een duidelijke wettelijke taak en structureel geld krijgen om naast statushouders ook asielzoekers en Oekraïners naar werk te begeleiden. Landelijke werkgevers- en werknemersorganisaties moeten concrete afspraken maken met sectoren met grote personeelstekorten, zoals de techniek en de zorg. De VNG laat weten dat gemeenten die rol kunnen en willen vervullen. Ze vinden dat hun rol in de wet geregeld moet worden en willen er geld voor krijgen van het Rijk.
Werk op niveau, niet alleen meer werk
Minister Aartsen van Werk en Participatie wil dat de komende vier jaar 75.000 meer statushouders en asielzoekers met een grote kans om te mogen blijven aan het werk gaan. Volgens de SER moet dat niet het enige doel zijn: het gaat ook om werk op niveau. Het kabinet wil dat asielzoekers vanaf drie maanden na hun aanvraag aan de slag kunnen, nu is dat zes maanden. De Tweede en Eerste Kamer moeten daar nog over beslissen. Voor mensen met een kleine kans op een asielvergunning geldt dit niet; mensen uit zogeheten veilige landen mogen door de nieuwe regels helemaal niet meer werken. Volgens een woordvoerder van de minister wordt al gewerkt aan een plan waarbij mensen overdag kunnen werken en voor hun inburgering niet naar een taalles hoeven.
Lees het volledige artikel bij NOS.
Bron: NVVA.