EU AI Act: Regelkader voor veilig gebruik AI op het werk: Eerste wereldwijde AI-wet treedt stapsgewijs in werking om veiligheid en transparantie te waarborgen

De EU AI Act is de eerste wereldwijde AI-wetgeving die een uitgebreid regelkader biedt voor de ontwikkeling en het gebruik van kunstmatige intelligentie, met als doel veiligheid, transparantie en grondrechten te waarborgen. De wet is op 1 augustus 2024 in werking getreden en wordt stapsgewijs ingevoerd, met belangrijke deadlines in 2025 en 2 augustus 2026.
 
Kernpunten en Tijdlijn voor de Werkplek (2026)
  • Stapsgewijze invoering: De AI Act hanteert een gefaseerde inwerkingtreding.
  • 2 februari 2025: Verbod op AI-systemen met onaanvaardbare risico’s, waaronder emotieherkenning op de werkvloer en in het onderwijs.
  • 2 augustus 2025: Regels voor “general-purpose AI” (GPAI)-modellen worden van kracht.
  • 2 augustus 2026 (Focus op werk): Vrijwel alle regels voor ‘hoog-risico’ AI-systemen worden van kracht. Veel AI-toepassingen op het gebied van Human Resources (HR), werving en selectie, en personeelsbeheer vallen in deze categorie.
  • 2 augustus 2027: Volledige toezicht en aanvullende regels voor specifieke productcategorieën.
     
Impact op werk en organisaties (2026)
  • Hoog-risico AI: Organisaties die AI gebruiken voor CV-screening, kandidaat-rangschikking of geautomatiseerde beslissingen bij aanwerving moeten voldoen aan strenge eisen, waaronder transparantie, bias-preventie en menselijk toezicht.
  • Verplichtingen voor ‘deployers’ (gebruikers): Werkgevers moeten AI-systemen op de juiste wijze inzetten, werknemers informeren en zorgen voor de registratie in de EU-database.
  • Transparantie: Medewerkers moeten op de hoogte worden gesteld wanneer ze met AI-systemen werken of wanneer AI-systemen op hen worden toegepast.
  • AI-geletterdheid: Organisaties moeten zorgen dat werknemers voldoende kennis hebben van de werking van AI (AI-vaardigheden).
Boetes
Overtredingen kunnen leiden tot aanzienlijke boetes, tot wel 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet. Het is daarom cruciaal dat organisaties hun AI-gebruik in kaart brengen en de nodige conformiteitschecks uitvoeren vóór de deadline van augustus 2026.
 
Bron: Europese Unie (EU-OSHA & Europese Commissie).