Ongeveer 20% van alle machineongevallen gebeurt tijdens onderhoud, reiniging en reparatie. Preventie vereist strikte naleving van de Arbowet, waarbij machines altijd volledig stroom-, druk- en bewegingsloos moeten worden gemaakt. Dit proces moet worden geborgd door middel van sluitende werkprocedures en training.
5 Essentiële Preventiemaatregelen
- Lockout-Tagout (LOTO): Schakel de energiebron uit (elektrisch, pneumatisch, hydraulisch) en vergrendel deze fysiek met een slotje en label. Dit voorkomt dat de machine per ongeluk door een collega wordt opgestart.
- Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E): Breng per machine de specifieke gevaren in kaart voor de reinigings- en onderhoudsfase. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert hier streng op.
- Drukloos maken: Laat restdruk in hydraulische, pneumatische en stoomleidingen gecontroleerd ontsnappen.
- Afscherming en blokkering: Blokkeer bewegende delen (zoals zware persen of kleppen) mechanisch, zodat ze niet kunnen vallen of dichtklappen door de zwaartekracht.
- Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM): Zorg tijdens het schoonmaken voor de juiste PBM, zoals snijbestendige handschoenen, oogbescherming of ademhalingsbescherming bij blootstelling aan gevaarlijke schoonmaakmiddelen.
Uitvoering & Tools
- Werkinstructies: Stel duidelijke, visuele protocollen op (LOTO-instructiekaarten) die medewerkers stap voor stap door het veilige uitschakelproces leiden.
- Inspectie & Keuring: Zorg dat machines volgens de Machinerichtlijn veilig toegankelijk zijn voor reiniging (bijvoorbeeld via reinigingsstanden of veilige inspectieluiken).
- Training: Zorg dat zowel eigen monteurs als externe schoonmaakploegen aantoonbaar getraind zijn in de veiligheidsprocedures van de specifieke machines.
Meer weten over de richtlijnen per machine en de Europese normen? Lees het volledige kennisdossier via NLA of bekijk actuele controles via de Arbo-catalogus.
Bron: NLA.