Wat is er wettelijk geregeld voor de rijtijden en rusttijden bij wegvervoer?

Als u als chauffeur van een vrachtwagen of touringcar bus werkt, dan geldt een maximum voor de rijtijden. Ook moet u dagelijkse en wekelijkse rust nemen. In deze periode mag u niet werken of beschikbaar zijn. Er gelden regels voor de maximale rijtijd. Dit is de tijd waarin u de vrachtwagen of bus bestuurt. 

Als chauffeur mag u:

  • Maximaal 2 keer per week 10 uur per dag rijden (en op andere werkdagen in diezelfde week maximaal 9 uur per dag);
  • Per week maximaal 56 uur rijden (als u voldoet aan de voorwaarde hieronder);
  • Per 2 weken maximaal 90 uur rijden. Dit geldt voor week 1 en 2. Maar ook voor week 2 en 3, enzovoort.

De vervoersondernemer moet het werk zo organiseren dat de chauffeur minimaal eens in de 4 weken terug kan naar zijn woonplaats. Of naar de vestiging van de onderneming waar de chauffeur normaal gesproken is gestationeerd.

Niet alleen voor de totale rijtijd geldt een maximum, maar ook voor de ononderbroken rijtijd. Ononderbroken rijtijd is de totaal bij elkaar opgetelde gereden tijd tussen 2 onderbrekingen (pauzes) in. Of tussen een rusttijd en een onderbreking in.

Deze regels gelden voor de maximale ononderbroken rijtijd:

  • De maximale ononderbroken rijtijd mag niet langer zijn dan 4,5 uur.
  • Na 4,5 uur rijtijd moet u een pauze nemen van 45 minuten. Deze 4,5 uur rijtijd mag ook worden opgeknipt in twee delen. De eerste pauze duurt dan minimaal 15 minuten. Aanvullend moet dan binnen de 4,5 uur rijtijd nog een pauze van minimaal 30 minuten worden genomen.
  • Een dubbel bemande vrachtwagen of autobus hoeft niet 45 minuten stil te staan na iedere 4,5 uur. Er is dan alleen een stop nodig om van chauffeur (en bestuurderskaart of registratieblad) te wisselen. Voorwaarde is dat de chauffeur die pauze neemt de chauffeur die het voertuig bestuurt niet helpt. Bijvoorbeeld met de navigatie. 

Niet alleen rijden is werk, maar ook andere werkzaamheden, zoals laden en lossen.

Deze regels gelden voor de werktijd: 

  • Werkt u tussen de 6 en 9 uur op een dag? Dan moet u minstens 30 minuten pauze nemen.
  • Werkt u langer dan 9 uur? Dan moet u minstens 45 minuten pauze nemen.
  • U werkt nooit meer dan 6 uur achter elkaar zonder pauzes. 

Deze pauzes mag u ook in stukken van 15 minuten nemen.

Als chauffeur van een vrachtwagen of touringcar bus moet u dagelijkse en wekelijkse rust nemen. Dagelijkse rust is de periode waarin u niet mag werken. U mag ook niet beschikbaar zijn voor uw werkgever. De dagelijkse rusttijd is een periode waarover u vrij over uw tijd kunt beschikken en geen verplichtingen tegenover uw werkgever heeft.

Deze regels gelden voor de dagelijkse rust:

  • De dagelijkse rust moet minimaal 11 uur achter elkaar zijn.
  • Tussen 2 voldoende wekelijkse rusttijden mag u 3 maal de dagelijkse rusttijd verkorten tot 9 uur. Dit wordt de verkorte dagelijkse rusttijd genoemd. Deze verkorting hoeft u niet op een ander moment in te halen.
  • U mag de dagelijkse rust ook in 2 delen nemen. Het 1e deel moet dan minstens 3 uur zijn. Het 2e deel moet minstens 9 uur zijn. Andersom (eerst 9 uur en dan 3 uur) mag niet. Dagelijkse rust in 2 delen telt mee als een normale dagelijkse rusttijd.
  • Binnen 24 uur na het einde van de vorige rusttijd (dagelijkse rust of wekelijkse rust) moet de nieuwe dagelijkse rustperiode zijn afgelopen. Dus als u op maandagochtend 8.00 uur klaar bent met uw wekelijkse rust, dan moet voor dinsdag 8.00 uur uw volgende rust zijn afgelopen. Voor 2 chauffeurs geldt een 30-uurs-periode.
  • Voor internationaal vervoer gelden aanvullende regels. Een chauffeur mag buiten Nederland 2 weken een verkorte wekelijkse rusttijd nemen. Een verkorte wekelijkse rust duurt minimaal 24 en maximaal 45 uur. Deze verkorte rust moet gecompenseerd worden door een verlengde normale wekelijkse rust. Met het aantal uur waarmee de verkorte wekelijks rust afwijkt van de normale 45-uurs-rusttijd. Bovendien moet de chauffeur in een periode van 4 weken minimaal 2 keer een normale wekelijkse rust nemen. 

Chauffeurs mogen hun normale en verlengde wekelijke rust niet nemen in hun cabine. Dit moet in een passend en gendervriendelijk verblijf met geschikte slaapfaciliteiten en sanitaire voorzieningen. De werkgever moet dit betalen. Chauffeurs mogen hun verkorte wekelijkse rust wel in de cabine nemen. 

Er zijn 2 soorten vrijstellingen voor de rij- en rusttijden:

  • Het eerste type vrijstellingen staat in art. 3 van Verordening 561/2006. De Verordening over de rij- en rusttijden geldt niet voor categorieën voertuigen die in dit artikel staan. Bijvoorbeeld ambulances en voertuigen met een maximumsnelheid van 40 km/u. Deze vrijstellingen gelden in de hele Europese Unie, Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland.
  • Het tweede type vrijstellingen staat in artikel 13 van Verordening 561/2006. Lidstaten mogen zelf bepalen of zij deze vrijstellingen toepassen. De vrijstellingen die in Nederland gelden, staan in Artikel 2.3:2, derde lid, Arbeidstijdenbesluit vervoer. Voor deze voertuigen is de tachograaf niet verplicht. Bijvoorbeeld rijlesauto’s of voertuigen voor geld- en waarde transport. Ook geldt Verordening 561/2006 (artikelen 5 tot en met 9) grotendeels niet meer voor chauffeurs van deze voertuigen. Voor deze chauffeurs geldt de Arbeidstijdenwet. Hierin staan strikte regels over werktijden, pauzes en tijdsregistratie.

Als chauffeur mag u in 16 weken maximaal 43 keer in nachtdienst werken. Óf u mag in 2 weken maximaal 20 uur tussen 00:00 uur en 6:00 uur werken. Het gaat hierbij om alle vervoer van personen of goederen, behalve taxivervoer. Voor sommige soorten nachtwerk gelden andere regels of er geldt een vrijstelling van de regels.

Voor sommige soorten nachtwerk gelden andere regels. Het gaat dan om het vervoer:

  • Van brood- en banketbakkerijproducten.
  • Van goederen van en naar distributiecentra, terminals of luchthavens.
  • Over de Nederlandse grens van bloembollen, planten en boomkwekerijproducten, groente en fruit.
  • Voor het onderhoud en de aanleg van wegen en spoor.

Voor dit vervoer mag u als chauffeur:

  • Maximaal 52 nachtdiensten per 16 weken én maximaal 140 nachtdiensten per 52 weken, of
  • Maximaal 38 uur tussen 00:00 uur en 06:00 uur werken per 2 weken.

Bepaalde werkzaamheden zijn vrijgesteld van de regels van nachtwerk, namelijk:

  • Vervoer van levende dieren.
  • Vervoer van ochtendkranten.
  • Vervoer van post en pakketten.
  • Collectief binnenlands vervoer   van bloembollen, bloemen en boomkwekerijproducten.

Hierover moeten tussen werkgevers en werknemer wel afspraken zijn gemaakt in een cao. Dit staat in de Regeling vrijstelling nachtarbeid wegvervoer.

Bron: Rijksoverheid